Skip to content

Onze Partner Gemeenschappen

Ons werk begint in de bos, met de mensen die daar wonen, maar breidt zich dan uit naar nationaal, regionaal en internationaal niveau. Projectactiviteiten worden gecoördineerd vanuit ons kantoor in Paramaribo en via de verschillende veldstations in de partnergebieden.

Onze Partner Gemeenschappen

TRIO

De Trio, ook wel Tiriyó of Tarëno genoemd, wat betekent "mensen van hier", zijn een inheems volk die verspeid leven in een aantal grote en kleine dorpen in het grensgebied van Suriname en Brazilië. In het Tigri-gebied grenst hun leefgebied aan dat van de eveneens Caribische Waiwai. Ze hebben een eigen taal die ze eveneens Trio noemen en zijn in Zuid Suriname de grootste stam.

De Trio dorpen waarmee wij werken zijn:

  • Tepu
  • Alalapadu
  • Sipaliwini
  • Kwamalasamutu
  • Curuni
  • Amotopo
  • Palumeu (In het dorp Palumeu wonen er mensen van het Trio en Wayana volk)

TEPU

Tepu (wat "hoog" betekent), ook bekend als "Pe'reru Tepu" of Pelele Tepu, is een Inheems dorp in het achterland van Suriname. Het dorp ligt op de Tepuheuvel, aan de Tapanahonirivier en werd gesticht door christelijke missionarissen en (voornamelijk) Trio-inheemsen.

Sinds april 2018 beschikt het dorp over zonne-energie, mogelijk gemaakt door een project dat wij konden uitvoeren met financiering van het Japan-Caribbean Climate Change Partnership (J-CCCP) en UNDP. Voor dit project volgden twee vrouwen uit Tepu een opleiding van zes maanden als solar technicus aan Barefoot College in Tilonia, India.

ALALAPADU

Alalapadu is een Trio-dorp in het Sipaliwini-district van Suriname. Het dorp werd gesticht door Baptisten missionarissen naast de Alalapadu Airstrip om de Trio’s van het gebied in één centraal dorp te concentreren.

SIPALIWINI

Sipaliwini is een dorp dat ligt aan de Sipaliwini rivier in het Sipaliwini-savanne gebied in het uiterste zuiden van Suriname. De Sipaliwini savanne is te midden van het uitgestrekte regenwoud, een uniek en verrassend landschap dat in schril contrast lijkt met de omgeving. Vanaf het dorp is de berg Vier Gebroeders te zien. De inwoners van Sipaliwini lopen regelmatig naar Brazilië, waar zij in de naburige dorpen familie hebben wonen; een wandeling dwars door de Savanne van circa 6 uren heen en 6 uren terug. De Inheemse volkeren in deze gebieden mogen zich, vanwege hun inheems zijn alsook vanwege hun nomadische traditie vrijelijk heen en weer beweging over de plaatselijke landsgrenzen.

KWAMALASAMUTU

Kwamalasamutu is een Trio-dorp, gelegen aan de Sipaliwini rivier in het zuiden van Suriname. De naam van dit dorp betekent letterlijk Bamboezand, genoemd naar de nabijgelegen rivieroevers die deels begroeid zijn met bamboe. Dit dorp is gelegen aan de Sipaliwini rivier en is het grootste dorp in Zuid Suriname en de zetel van de Granman der Trio volkeren in Suriname, Jimmy Toeroemang. Er wonen af en aan rond de 1000 inwoners van minstens 6 verschillende stammen, waarvan de Trio het overgrote deel van vormen. Kwama of Kwamala zoals het dorp kortweg ook genoemd wordt is een echte smeltkroes van inheemse volkeren en ook het dorp waar wij als NGO als eerste zijn gestart eind jaren negentig.

CURUNI

Curuni is een Trio dorp in het ressort Curuni in het westen van het district Sipaliwini in Suriname.

In 2007 werd een kliniek geopend die wordt bezet door een roulerend team van verpleegsters uit Kwamalasamutu. Het dorp heeft geen school en had in 2007 slechts 35 inwoners. In november 2019 waren we in de gelegenheid om een zonne-energieproject uit te voeren waardoor het dorp 24 uur per dag kan beschikken over elektriciteit.

AMOTOPO

Amotopo is een dorp aan de Corantijnrivier in het district Sipaliwini in Suriname. In het dorp wonen Trio's. Het dorp ligt naast de Amotopo Airstrip.

De bewoners van het dorp beschouwen zichzelf als Okomoyana, wat wespmensen betekent. De Okomoyana's zijn te rekenen tot het Trio-volk en spreken ook dezelfde Trio-taal.

WAYANA

De Wayana zijn een inheems volk in Zuid-Amerika. De Wayana-samenleving wordt gekenmerkt door een vrij lage mate van sociale stratificatie. Dorpen bestaan ​​vaak uit niet meer dan één uitgebreide familie en zijn nogal losjes verbonden met hun naburige dorpen door verwantschapsbanden, echtelijke uitwisselingen, gedeelde rituelen en handel. Missionarissen en vertegenwoordigers van de staat zijn er slechts gedeeltelijk in geslaagd om de Wayana samen te brengen in grotere nederzettingen, en ondanks het feit dat de Wayana niet zo nomadisch zijn als voorheen, zijn dorpen geenszins permanent en worden ze vaak verlaten na de dood van een leider.

De Wayana dorpen waarmee wij werken zijn:

  • Apetina
  • Palumeu

APETINA

Apetina is een dorp in het zuidoosten van Suriname in het Tapanahony-resort van het district Sipaliwini. Het is gelegen in de jungle op de kleine heuvels langs de Tapanahoni rivier. Nabijgelegen punten zijn onder meer Tebu Berg en de Man Gandafutu-stroomversnelling. De bewoners van Apetina zijn van het Wayana-volk. Er is ook een basisschool en een landingsbaan in de buurt van dit dorp.

PALUMEU

Palumeu of Paloemeu is een klein Inheems dorp in het binnenland van Suriname, gelegen op de plaats waar de Paloemeu-rivier samenkomt met de Tapanahoni-rivier. De meeste inwoners van het dorp zijn van het Trio volk en de rest behoort tot Wayana en de Aparai-stam.

Het dorp bestaat uit ongeveer 280 Wayana en Trio inwoners. Deze gemeenschap is uniek omdat het een perfecte menging is van zowel de Wayana als de Trio cultuur. In Palumeu kan je binnen korte tijd geweldige rustgevende sula’s bezoeken. Op ongeveer 3 dagen reisafstand van Palumeu ligt het Kasikasima gebergte die ook beklommen kan worden onder de begeleiding van getrainde lokale gidsen. De gemeenschap is in staat geweest om samen met een lokale reisorganisatie, de Mets, toerisme vrij goed tot ontwikkeling te brengen in het dorp.

MATAWAI

De Matawai (vroeger Matuariërs) zijn een marronvolk in Suriname, levend in een twintigtal dorpen ten noorden van de plaats Kwakoegron aan de Saramaccarivier in Centraal-Suriname. De Marrons zijn de nakomelingen van Afrikaanse slaven die de plantages in de kuststrook ten tijde van het kolonialisme zijn ontvlucht en in de ondoordringbare jungle een veilige haven en nieuwe woonplaats hebben gevonden. De Matawai maakten oorspronkelijk deel uit van de Saamaka en tekenden in 1762 een vredesakkoord met de Nederlandse kolonisten en werden in 1769 erkend als een aparte stam.

We werken in het zuidelijk deel van het Matawaigebied langs de Boven Saramaccarivier in ongeveer 10 dorpen die relatief dicht bij elkaar liggen. Met de boot (korjaal) is het van het noordelijkst naar het zuidelijkst gelegen dorp ongeveer twee en een half uur varen. Het gebied was tot 2017 alleen per dagenlange bootreis of per vliegtuig bereikbaar en is daardoor relatief onbekend en geïsoleerd gebleven. Er heerst een ongekende rust te midden van prachtige natuur, hetgeen ook komt doordat veel dorpelingen naar Paramaribo zijn getrokken, veelal uitgestorven dorpen achterlatend.

Een vrij uniek kenmerk is dat bijna elk dorp een eigen infrastructuur, architectuur en karakter heeft; geen enkel dorp lijkt op het andere, wat het gebied uitermate geschikt maakt voor rondreizen. Bovendien grenst het gebied aan het Centraal Suriname Natuur Reservaat (CSNR) wat het grootste reservaat van Suriname is en imposante natuur herbergt.

De hoofdplaats van Matawai is Pusugrunu alwaar de Granman der Matawai stammen, Leslie Valentijn is gevestigd. Hier ligt ook de airstrip van het gebied. De taal van deze stam is het gelijknamige Matawai.  De dorpen waarmee wij samenwerken zijn:

  • Bethel
  • Pusugrunu
  • Sukibaka
  • Pijeti
  • Padua
  • Pniel
  • Wanhatti
  • Tevreden
  • Boslanti
  • Vertrouw

SAAMAKA

De Saramaccaners (ook: Saramakaners, in het Saramaccaans: Saamaka) zijn nakomelingen van slaven die de plantages ontvlucht zijn en zich vestigden langs de Boven-Surinamerivier. Hun taal is het Saramaccaans en hun leefgebied strekt zich uit over een groot gebied vanaf het district Brokopondo tot diep in het zuiden van het district Sipaliwini. Het deel in Sipaliwini wordt bereikt via een geasfalteerde weg die eindigt bij het dorp Pokigron met de erg bruisende transitplaats Atjoni. Dit is laatste plek via de weg en om de rest van het gebied en diens vele dorpen te bereiken moet per korjaal worden gereisd langs de met honderden kleine en enkele grotere stroomversnellingen bezaaide rivier. In het Saramaccagebied kan nog steeds zeer authentieke Afrikaanse cultuur ervaren worden, wat dit gebied ook zo ontzettend uniek maakt. Het lijkt een reis terug in de tijd door Afrika. Het gebied heeft veel toeristische oorden variërend van veelal erg primitief en basaal tot een handvol relatief luxueuze resorts. Toerisme is dus ook een van de meest potentiele en tegelijk duurzame inkomstenbronnen voor dit gebied.

De Granman der Saramaccaners, Albert Aboikoni, is gezeteld in Djoemoe dat ligt bij de samenloop van de Gran Rio en de Pikin Rio rivieren die eerst uitmonden in de zeer imposante Falawatra Sula en dan doorstromen als de Boven Surinamerivier.

De dorpen waarmee wij samenwerken zijn:

  • Stonoekoe
  • Goowatra
  • Debo
  • Kajana
  • Begron
  • Ligorio
  • Bendiwatra
  • Kroetoeteng
  • Awaradam
  • Pamboko

Bron: Wikipedia & ACT